Al sumartì

[Luisa]

AL “S U M A R T Ì”

Che nustalgia dal sumartì di nos tep, da l’era contadina.
E pensà ca gh’e miga cunfrónt!
S’am pensà che la pensüu ch’an ciapa an cö, a’ sènsa fatigà,
la rimpiazza be’ gerli da patati, sach da segal, furmentù,
raui, fasöi e tüt a’ da pü da quèl che la nosa tera la daua.
Ma che animazùu an dal paes da stu tep!
Ramat a riua li uachi dal mut,
la get l’era fò an di cap e prac’, a ramà scià tüt quàt pusibil,
che la nosa tera, laurada an da l’anada, l’aua dac’.
A cumencià dal risif da mèt an da la masù par li uachi,
a li patati da scirni sül cap. Li minudi par ‘ngrasà al purscèl;
li grósi par la get e uansan da mèt gió a la primavera.
A so tep, da coi la segal e la duméga, dopu al furmentù,
e auanti a ramà scià, uersi, fasoi, raui e tüt quel , dispunibil,
da ‘nmagazzinà par la longa ‘nveran,
Tuc’ era ‘npegnac, da granc’ a pisciagn:
chi cun al mazzöl sü la frus-chera, chi cun al campac’,
d’otar cun al gerlu, da la misüra an gradazüu a segón da l’età,
fin al gerlatì par i pü piscinì che i papà i cumpraua a la fera.
E a la fì, prima ch’al gelàs, fo an di prac’ a spazzà.
I granc’ e pisciagn, a purtà sü la grasa prima che la tera la cumencias a gelà.
Quati fadighi, ma che muimènt an dal paes! Specialmènt an da li cuntradi.
Gh’e miga paragù cun i tep d’an cö. (a’ s’an uif da sciori al cunfront)
Ma an pó da nostalgia la sia permèsa a’ a urdàs an gir an da stu mórtoriu,
e a cunstatà che al bos- pür bèl e bu’ a lü, an da póch agn, specialmènt da sulif,
al sa s’e ‘nguiàt i bei cap ch’i daua l’aspet d’an quadar uif d’autórt,
e quasi cun prepotenza, l’e riuàt giò a li cà,
quasi a ulé diurà al paes e la so get ‘nsèm, sènsa pietà.
Luisa Moraschinelli/Aprica, 16.9.2010 (in dialetto d’Aprica)