![]() |
al nos dialèt - amò zagabri -
“al nos dialèt”
Amó “Zagabri “ Testimunianza dirèta da chi l’à l'à üsüda Era cinq ebrei, sèmpar da quii rifügiac’ an Abriga an dal 1943, che an certu punto i decis dal uarcà al cunfì cun la Svizzera. (An scì al scrif ün da lör,) I s’era mès an da li ma’ d’an urganizzator da la so cerchia ch’al sa s’era ciapàt l’impegn da idai. Dacordi cun ün d’abriga ca gli-aua piazzac’ an ina masu’ dal Dos (ueramèn i parla d’ina “collina” ma an abriga nu al pö uès che al Dos). Ilô era stac’ an per da dì, ‘ntat che l’urganizzator l’era ‘ndac’ a Tirà (o Villa di Tirano?) A ciapà cuntatu cun i cuntrabander ch’i sa füs ciapat quèl impègn da fach fa al risciós uiac’. Finalmènt ina noc’ l’e riuat al mumènt e a pè, gió dre ai bosch fin ca e riuac’ a Stazona Ilò, an d’an lucal, e sèmpar da piach, i-à ‘ncuntrata i lor acumpagnatör. I sa s’e mès an uiac’. Pasat an puntisèl (quèl da Stazzona?) auanti fin ch’i a tacat sü par la montagna par sinter, certu miga adac’ a li lor pusibilità, tat che an certu punto, ün da lör, al ga la faua pü e i-à büt da tibülà miga póch par tirasal dre e miga abandanal a metà strada. Finalmènt, dopu tata fatica era riuac’ an ghe che segond i lör acumpagnatör era al sigür. Infati a quèl puntu i ga dic’ ca era an teritori svizzer e lör, cumpres a’ quèl ch’aua urganizzat la spedizüu, ch’i gaua da turni an dré. Se pür cuntec’ da pudé fiadà, i cinq i sa se üdüc pers. Ilo’ an mez an bosch, nigüna insègna ca testas sa era an teritori italià u svizzer. Sóta da lör i uedeua la banda italiana (? al scür (par al coprifuoco) e Campuculogn (?), teritori Svizzer, illüminat. Che fa? Ormai al sa trataua da uita u da mort. Ün da lör, ciapàt al curagiu a dói mà, truandus apröf an canalù da gera , al sa ris-cia a uias gió. An quèl mumèn dal fondo da la ual, (Campuculogn) al tacà a sunà la sirena. Da principi i sa s’e strimic’, ma ià ciapat curagiu quandu i-à üdut che ina squadra da pulizioc’, u suldac’ svizzer, i sa s’e uiac’ sü, manifestando sübil l’intenzü da idai, da dach ina mà a superà li dificultà dal tere e di lo i-à truat la salvezza, sa e amò an gradu da cüntà quèla tragica aventüra da guèra. Interessante sarebbe conoscere il nome o la famiglia d’Aprica che ha arrischiato a tenerli nascosti. (testimonianza scritta direttamente, in croato, da uno dei protagonisti ancora vivo e inviata al prof Alan Poletti che sta scrivendo un libro in merito e tradotta in inglese da lui, poi in italiano da Sofia Poletti Villa di Tirano. Testo rimasto nel mio computer dalla primavera scorsa, per una svista, e ora, finalmente, tradotta da me nel nostro dialetto . Dopo tanta fatica, mettetecene un poco anche voi per leggere questo nostro, non facile dialetto che ci ostiniamo a conservare). Luisa Moraschinelli (publ. su AlterNativa di giugno):ciao: |
| Tutti gli orari sono GMT +2. Adesso sono le 07:26. |
Powered by vBulletin® versione 3.8.8
Copyright ©2000 - 2026, Jelsoft Enterprises Ltd.
Tutto il materiale presente in questo sito è © di abriga.it All rights reserved